Staw skroniowo-żuchwowy (SSŻ) łączy żuchwę z czaszką — po jednym z każdej strony twarzy, tuż przed uchem. To jeden z najbardziej obciążonych stawów w organizmie: pracuje przy mówieniu, żuciu, ziewaniu, przełykaniu — tysiące razy dziennie.
Objawy dysfunkcji SSŻ
- trzaskanie, przeskakiwanie lub „chrzęszczenie" przy otwieraniu ust,
- ograniczona ruchomość żuchwy lub odczucie „blokowania się",
- ból przed uchem, promieniujący do skroni lub ucha,
- ból lub zmęczenie podczas żucia twardszych pokarmów,
- asymetryczne otwieranie ust (żuchwa „ucieka" na bok).
Skąd się to bierze
Przyczyny są zwykle złożone: nieprawidłowy zgryz, bruksizm, długotrwały stres i napięcie mięśniowe, uraz (np. po wypadku lub długiej ekstrakcji zęba), a czasem też postawa ciała — zwłaszcza przy pracy siedzącej i wysuniętej głowie do przodu. SSŻ rzadko boli w oderwaniu od reszty układu mięśniowo-szkieletowego głowy, karku i barków.
Jak to leczymy
Diagnostyka zaczyna się od dokładnego wywiadu i badania funkcjonalnego: oceniamy zakres ruchu żuchwy, symetrię, punkty bolesne, a w razie potrzeby kierujemy na dodatkową diagnostykę obrazową. Leczenie dobieramy indywidualnie — może obejmować szynę relaksacyjną, fizjoterapię szczękowo-twarzową, ćwiczenia rozluźniające, a w przypadkach związanych ze zgryzem — leczenie ortodontyczne korygujące jego przyczynę.
Dobra wiadomość: większość przypadków dysfunkcji SSŻ dobrze reaguje na leczenie zachowawcze. Chirurgia stawu to ostateczność, rozważana rzadko i dopiero po wyczerpaniu innych metod.